Liefde blijft

“A dream you dream alone is only a dream. A dream you dream together is reality” – John Lennon

De afgelopen twee jaar heb ik een bijzondere vriendschap gehad met een lieve vrouw. Een echte relatie mochten we het niet noemen, maar zo voelde het voor mij soms wel. Deze vriendschap kende een heel sterke dynamiek, van langzaam naar elkaar toe groeien, naar “samen”, en dan weer een snelle, afstotende beweging, naar “apart”.

Gemakshalve gebruik ik nu even de termen “aan” en “uit”, omdat dit voor de meeste mensen herkenbaar zal zijn. De eerste keer dat deze vriendschap uitging was ik ruim twee weken van de kaart, omvergeblazen. Ik voelde me gekwetst, dacht dat ik iets verkeerd had gedaan, ging heftig in verzet, wilde haar overtuigen van haar ongelijk. Ik ging door een rouwproces, omdat ik dacht dat ik haar voorgoed kwijt was.

In de maanden die volgden ging deze vriendschap nog verschillende keren aan en uit. Ik snap nu, achteraf, dat deze vriendin en onze vriendschap mij ontzettend veel heeft geleerd.

Ik kan van deze vrouw blijven houden om wie ze is, zonder dat ik het altijd eens hoef te zijn met haar keuzes en met het gedrag dat hieruit voortvloeit. Voor haar schreef ik het gedicht “Jij”. Ik leerde omgaan met mijn jaloezie. Ik zag eerst in dat ik op geen enkele manier controle kon uitoefenen op haar, en later wilde ik dat oprecht niet meer. Ik leerde vertrouwen te hebben, dat het altijd waar was wat ze zei. Dat het hoe dan ook waar was voor háár. Ik leerde blij te zijn voor haar, mét haar, in plaats van bezwaren te zien…

Nu, na bijna twee jaar, zijn we tot de conclusie gekomen dat we uit deze dynamiek willen stappen. Zij houdt vast aan haar vrijheid, ik verlang naar een vorm van toegewijd zijn aan elkaar… Ik weet dat het een mindfuck is, maar met deze overtuigingen komen we niet dichter bij elkaar. Ik heb me hardop afgevraagd of de vorm er werkelijk toedoet.

Ik laat haar nu los, maar de liefde blijft. Waar ik in eerste instantie dacht dat ik haar kwijt zou raken, weet ik nu dat ik voor altijd liefde voor haar zal blijven voelen. Wat ik wel ben kwijtgeraakt onderweg, zijn illusies, angsten en taboes, onrealistische dromen, overtuigingen over hoe het moest zijn, gevoelens van afwijzing.

Bij elke keer dat het “uit” ging viel zij van het voetstuk waarop ik haar had geplaatst, en elke keer werd het beeld dat ik van haar had gevormd bijgesteld. Het werd realistischer. Ik kon haar steeds beter zien voor wie ze werkelijk was.

Ik ben nu niet meer bang iets kwijt te raken wat ik in essentie toch al niet heb. Ik voel me niet langer gekwetst als zij – voor de zoveelste keer – voor haar vrijheid kiest.

Het interesseert me niet meer wat anderen ervan denken, dat ik als getrouwde man een relatie heb (gehad) met deze vrouw, die niet mijn vrouw is. Het interesseert me ook niet dat sommige mensen het zien als teken van zwakte of besluiteloosheid, dat ik haar telkens weer opzocht. Voor mij was het de weg van het hart. Maar een droom die je alleen droomt, blijft slechts een droom.

Ik heb geleerd te gaan staan voor wat ik wil, mijn dromen en mijn hart te volgen. Ik heb ondertussen echter óók geleerd dat sommige verlangens nooit vervuld zullen worden, en dat daar om gerouwd mag worden. Er zijn momenten dat ik haar ontzettend mis. Er zijn momenten dat het pijn doet tot op het bot.

Wat ik nog moet leren, is dat wat de ander zegt altijd waar is, in elk geval vanuit háár perspectief. Ik wil goed, nee, beter leren luisteren. Wel voelen wanneer het niet congruent is wat de ander zegt en doet, en tegelijk respect voor haar houden, en haar uitspraken niet in twijfel trekken.

Ben ik iets kwijtgeraakt, nu deze droom niet uitkomt? Niet echt… Ik voel me krachtiger, heb me niet afgesloten, voel meer liefde dan ooit. Ik ben dankbaar voor de vele mooie momenten die we samen hebben gedeeld, en ik ben ook dankbaar voor de lessen die ik heb gekregen. Dit waren misschien de twee meest intensieve jaren van mijn leven tot nu toe. Jaren waarin ik heb leren liefhebben. Jaren waarin ik mijn thuis vond. Jaren waarin ik via haar de weg terug naar mezelf vond.

Liefde blijft.

https://soundcloud.com/second-nature-sounds/love-remains

 

Ervaar en waardeer

Mijn lief,

We willen graag met elkaar omgaan,
We willen graag bij elkaar zijn.
We weten hoe het is,
We weten hoe het kán zijn.

Als we zijn in het hier en nu …
Als we aanwezig zijn in het moment…
Als we alleen maar ervaren wat er is…

We maken afspraken
Om te behouden wat er is
Om elkaar vast te houden
Om niet onze vrijheid kwijt te raken
Om niet onszelf te verliezen

We proberen de vorm te vangen
Vast te leggen wat er mag zijn
Vast te leggen hoe het moet zijn

Maar alles is veranderlijk
Niets blijft ooit hetzelfde

Stap voor stap groeien we
Stap voor stap verandert de relatie mee

De tijd verstrijkt
De vorm blijkt gewijzigd,
Afspraken niet langer houdbaar

Willen we dan nog met elkaar omgaan?
Willen we dan nog bij elkaar zijn?
Weten we nog hoe het is?
Weten we nog hoe het kan zijn?

Als we zijn in het hier en nu…
Als we aanwezig zijn in het moment…
Als we alleen maar ervaren wat er is…

Kúnnen we zonder afspraken?
Kúnnen we zonder vorm?

Durven we ons over te geven?
Aan de golven van zee?
Kunnen we meegaan?
Met de stroom van het leven?

Kunnen we elkaar loslaten?
Kunnen we de vorm loslaten?

Is er voldoende vertrouwen?
En delen we hetzelfde verlangen?

Kunnen we telkens liefde vinden?
En laten wij ons vinden door liefde?

Lopen we weg als het moeilijk is?
Of blijven we liefdevol aanwezig?

Ik wil graag met je omgaan,
Ik wil graag bij jou zijn.
Ik weet hoe het is,
Ik weet hoe het kán zijn.

Als we zijn in het hier en nu…
Als we aanwezig zijn in het moment…
Als we alleen maar ervaren wat er is…

Met dankbaarheid en waardering
Voor wat was en voor wat is
Met vertrouwen en verwachting
Voor wat kán zijn

Mijn lief,
Ervaar en waardeer…

Duivels dilemma

De afgelopen twee jaar realiseerde ik mij dat ik in mijn tweede huwelijk opnieuw verstrikt was geraakt in allerlei afspraken die mij beperkten in mijn vrijheid.

Zullen we eens afspreken?

’t Begon ermee dat ik soms gewoon behoefte had aan een goed gesprek – naast de diepgaande gesprekken die ik al had met mijn partner. Soms heb je – heb ik – nu eenmaal behoefte aan een frisse kijk op de zaak, op een andere mening, op een luisterend oor voor de onderwerpen die binnen de eigen relatie niet besproken konden worden. Via social media als Twitter en Facebook was het eenvoudig deze onderwerpen aan te snijden. En een enkele keer volgde er een afspraak om elkaar in levenden lijve te ontmoeten. Om die ander beter te leren kennen en om het onderwerp van gesprek verder uit te diepen.

Bijna elke afspraak die ik maakte was met een vrouw. Ik heb al lang een voorkeur voor vrouwen en ook voor vriendschappen met vrouwen. ’t Was me niet eens echt opgevallen en ik zag er ook geen probleem in. Totdat mijn partner steeds vaker begon op te merken dat ze graag zou zien dat ik ook eens, of misschien wat vaker, met mannen zou omgaan. Maar ja, wat kun je met andere mannen bespreken als je het niet over voetbal, auto’s of vrouwen wilt hebben…? Bovendien waren de meeste van mijn collega’s ook al van het mannelijk geslacht.

Biodanza

BiodanzaIn dezelfde periode gingen mijn partner en ik wekelijks naar biodanza. Naast dat je er gewoon lekker individueel kunt dansen, worden er verschillende oefeningen gedaan waarbij je één op één in contact bent met je danspartner, of met verschillende mensen tegelijk.

Bij verschillende oefeningen merkte ik dat ik dat ik liefde kon voelen voor iedereen. Het maakte daarbij geen verschil of het nu om een vrouw of een man ging, groot of klein, oud of jong: het gevoel van liefde was er. En doordat het eigenlijk niet uitmaakte voor wie en bij wie ik liefde voelde, besefte ik steeds meer dat mijn gevoel van liefde niet aan die ander was gekoppeld. Het lukte steeds makkelijker om het gevoel tot enkele dagen na de workshop vast te houden. Het was mijn gevoel.

HartIk voelde liefde. Voor alles en voor iedereen, inclusief mijzelf. Een gevoel dat zich niet makkelijk in woorden laat vatten… Voor mij was het mooi, warm, allesomvattend; het kleurde mijn dagen een beetje mooier en ik liep regelmatig te grijnzen…

De liefde voelde overvloedig en de wens ontstond om haar te delen met andere mensen. Ik wilde andere mensen “aanraken”, zodat ze geïnspireerd zouden raken en dat de hele wereld elke dag een beetje mooier zou worden. Mooi toch?

Onvrij

Tot die ene keer bij biodanza, dat ik, volgens mijn partner, een oefening met háár had moeten doen en niet met die net iets te uitdagende vrouw. Er volgde een zwijgende autorit naar huis. En die keer dat ik lang in de stad was blijven hangen met een leuke vrouw die ik van Twitter kende. Er was absoluut niets gebeurd tussen haar en mij, maar mijn partner liet blijken dat ze het niet leuk vond…

Daarnaast ontmoette ik anderhalf jaar geleden een vrouw met wie het in online gesprekken heel goed klikte. In haar woorden voelde ik veel liefde. En later, toen we elkaar stilzwijgend in de ogen keken, ervoer ik haar als rustpunt, als bron van liefde in het verder zo drukke café. Ik bracht haar die avond naar haar huis, en daar hadden we een méér dan gezellige tijd samen…

Deze gebeurtenis bracht me volledig uit mijn evenwicht. Aan de ene kant wilde ik er graag over vertellen, omdat ’t op een bepaalde manier heel mooi was geweest. Aan de andere kant kende ik het standpunt van mijn partner, haar mogelijke reactie, en voelde ik me enorm schuldig dat dit was gebeurd. Ik voelde onrust en schaamte. En tegelijk ontstond het verlangen om ooit nog eens zoiets mee te mogen maken…

Bespreekbaar?

Toen de rust enigszins was weergekeerd koos ik ervoor te zwijgen. Wel wilde ik het onderwerp in de vorm van een hypothese bespreken. Wat nou als…? Stel, ik heb een afspraak met een andere vrouw, wat kan er dan wel en wat niet? Waar liggen de grenzen? Het bleek dat een stevige knuffel nog wel kon, maar zoenen en vrijen waren uit den boze. Opbiechten wat ik had gedaan zou dus leiden tot het einde van mijn relatie. En dat wilde ik koste wat kost voorkomen. Maar als ik niks zou vertellen zou ik mezelf laf vinden en me voor altijd schuldig voelen. Een duivels dilemma…

Wat kan er wel in jouw relatie? Wat niet? Wat sta jij jezelf toe? En wanneer gaat jouw partner echt over de schreef?

 

Aanmoediging

Tijdens het voorbereiden van onze vakantie naar Turkije had ik het al gezien: In Ölüdeniz was veel te doen. En één van de dingen die je er kon doen was paragliden. Lang geleden wilde ik dat al graag een keer doen, maar het kwam er niet van…

Toen ik voor het eerst van mijn leven paragliders zag, in de Franse Alpen, leek het me gaaf om te kunnen zweven. Zo vrij als een vogel.

Zeker de eerste vakanties in Frankrijk was mijn vakantiebudget niet toereikend voor zo’n dure activiteit. Later zijn we eens op zoek gegaan naar een plek om te springen. Na een lange autorit bleek juist die dag Maria-Tenhemelopneming te worden gevierd, waardoor er helemaal niets te doen was in de Alpen. De kabelbanen stonden stil en er werd niet gevlogen…

Weer later had ik net een kind. En er kwamen nog kinderen bij. De wens om ooit te zweven werd onderdrukt door de overtuiging dat een goede vader verantwoordelijkheid neemt voor zijn kinderen. Die zouden zich zonder hem niet kunnen redden…

In Peru, nu 4 jaar geleden, zag ik condors zweven op de thermiek boven de Colca Canyon. Ik dacht er opnieuw aan hoe mooi het zou zijn om zelf vleugels te hebben.

Enfin, dit jaar, deze vakantie, waren we in Turkije. We zouden 8 dagen in Ölüdeniz verblijven. Meteen bij aankomst in het hotel zag ik al de paragliders zweven boven strand en zee. Er begon opnieuw iets te kriebelen… maar ik schudde het idee van me af. Te duur, te gevaarlijk. Vervolgens zag ik elke dag tientallen, nee, honderden paragliders cirkelen, hoog boven me in de lucht. Ik zag ze langzaam naar beneden glijden. Ook zag ik verschillende landingen. En mensen met een enorme grijns op hun gezicht.

Vijf dagen gingen voorbij. Ik was aan het wikken en wegen… Als elke dag honderden paragliders in het diepe sprongen en weer veilig landden, dan kon het nooit ècht gevaarlijk zijn. En geld was er nu ook… Wat hield me dan tegen?

Op de zesde dag, toen ik al bijna had besloten dat ik toch niet per se hoefde te zweven en ook al bijna durfde toe te geven dat ik misschien wel een klein beetje bang was, las ik een berichtje op Twitter. Voor de duidelijkheid: Ik was inmiddels behoorlijk chagrijnig over mijn eigen besluiteloosheid. Het Twitter-bericht verwees naar een blog van Eugène van den Hemel, getiteld “Jonathan Livingston Seagull & Jij”.

De laatste alinea van deze blog post luidde: “Volmaaktheid, geluk, liefde, plezier, en ook jij kennen geen getal en hebben geen grenzen. Sla je vleugels uit, vlieg! Vlieg en doe de hartelijke groeten aan Jonathan, immers hij, dat besef je nu, kan iedere aanmoediging gebruiken.”

Het was precies de aanmoediging die ik nodig had, op precies het juiste moment!

Schilderworkshop Paul Klee (1)

Op een zaterdagochtend, toen het huis verder stil was, vertrokken dochter Eva (13) en ik naar de schilderworkshop “Paul Klee” van KNOCKaRT.

Het gezelschap was klein maar gezellig. Naast cursusleidster Mieke, Eva en mij waren er nog twee leuke cursisten, Anette en Gerla.

“Een lijn is een punt die uit wandelen gaat” – Paul Klee

De workshop begon meteen al anders dan andere workshops: In plaats van een voorstelrondje mochten we om beurten elkaars portret tekenen. Uitgangspunt hierbij was dat de viltstift niet van het papier opgetild mocht worden totdat het portret klaar was. Een portret uit één lijn dus.

 

Daarna gaf Mieke ons een inleiding op Paul Klee. Wie was hij, wanneer leefde hij en wat deed hij? In een tijd dat de fotografie in opkomst was, moesten kunstenaars op zoek naar nieuwe manieren om de schilderkunst bestaansrecht te geven. Klee liet zich onder andere beïnvloeden door etnografische (primitieve) kunst en kindertekeningen.

“Kunst geeft niet het zichtbare weer, maar (kunst) maakt zichtbaar” – Paul Klee

Deze uitspraak van Paul Klee leidde al snel tot een diepgaande filosofische discussie. Wat maakt kunst dan zichtbaar? De droomwereld van de kunstenaar? Zijn gedachten, zijn gevoel?

Ook bij het bestuderen van kindertekeningen werd de vraag opgeworpen in hoeverre je als volwassene nog terug kunt naar de onbevangen staat waarin je als kind verkeerde. Wat moet je afleren en loslaten om weer als een kind te kunnen schilderen?

Voor mij een heel interessant thema. In “De Stem van Heelheid” van Don Miguel Ruiz las ik in de dagen voor de workshop: “Als klein kind zijn we volkomen authentiek. We doen nooit alsof we iets zijn wat we niet zijn. […] Dit is onze ware natuur voordat we leren spreken.”

En ik had juist de dag voor de schilderworkshop een andere workshop gedaan: De Sjamanistische Dood, level 2. Bij die workshop werden de deelnemers meegenomen op een soort trancereis, waarbij “loslaten” één van de doelen was. Daarbij verschenen – vanuit het onderbewuste? – schitterende beelden…

Dit gaf me niet alleen veel inspiratie voor het schilderen. Nu, achteraf, begrijp ik ook veel beter het grafschrift van Klee: “In het aardse leven ben ik niet te begrijpen, want ik woon net zo graag bij de doden als bij de nog niet geborenen. Een beetje dichterbij het hart van de schepping dan de meeste mensen, maar nog lang niet dichtbij genoeg.”

Meer over Paul Klee op Wikipedia.

 

Ik kies voor Liefde

Onder het kopje Waarom? schrijf ik:

“Vlak voor Kerst 2011 heb ik besloten dat ik mijn leven vanuit liefde wil leven. Liefde als uitgangspunt bij elke gedachte, bij elk gevoel, bij elk gesproken woord en bij elke handeling. Dit leidt voor mij onder andere tot een hernieuwde zoektocht naar mijn werkelijke passies. Tegelijkertijd wil ik, meer dan ooit, uiting geven aan wie ik ben.”

Een dag na de val van het Kabinet op 22 april 2012 startten Anne-Kee Deelen en Suzanne Unck een nieuwe groep op Facebook met de naam “Ik kies voor Liefde“. Nu, ruim een week later, heeft deze groep al bijna 1000 leden!

Met de groep willen we een signaal afgeven aan de leiders van dit land. We willen dat Nederland wordt geregeerd door mensen die keuzes maken vanuit liefde in plaats van angst. Liefde voor het land, voor elkaar en voor de natuur.

Voor mij is het vanzelfsprekend dat ik meedoe. Sluit jij je ook aan? Ik kies voor liefde!

Schildercursus: Schilder een gedicht

Bij de achtste schilderles kregen we een wat vrijere opdracht dan de vorige lessen. Bij de eerste zeven lessen was het telkens de bedoeling om iets te maken in de stijl van een bepaalde kunstenaar. Deze keer kregen we een gedicht van Lucebert aangereikt.

“Klee”

in het verheugde venster geuren de gekleurde vruchten van de dingen

in rust geuren de huid het hart geuren de ogen en mond

het hart kust zijn venster

de huid ontsluit zich

de ogen kijken naar buiten

waar de mond wuift naar boven

overal bloeien de mensen wuivende bloemen geurige huizen

zij evenaren de aarde

zij vliegen in ronde en gebogen vruchten door het hoge hoofd van de lucht

zuchten als de huiverende watervallen zij zingen

in spiegelgladde cirkels

zo ontwiklen zij de wereld:

de brandende draad van de geurende aarde loopt langs het gekleurde raam van de mensen

Hoewel we ook zelf een gedicht mochten uitzoeken, vond ik in dit gedicht voldoende aanknopingspunten om een eigen schilderij uit te kunnen creëren. In feite riep elke dichtregel zijn eigen beeld op.

Bloeiende mensen wuivendeIk dacht aan een vaas met ogen, monden en neuzen op steeltjes. En aan appels, bananen en mandarijnen met mensjes erin, vliegend boven de huizen. En aan een lavastroom.

Uiteindelijk koos ik voor de woorden: “bloeien de mensen wuivende”, waarvan ik “bloeiende mensen wuivende” maakte.

De titel van het gedicht, Klee, werd ons overigens pas na afloop van de les onthuld.

 

Doen is kunnen

“If you hear a voice within you say „you cannot paint“, then by all means paint and that voice will be silenced.”

Met deze quote van Vincent van Gogh leidde docente Heidi de biodanza-avond in. De workshop had als thema “creativiteit”.

Creativiteit, het vermogen om te creëren, zit in iedereen. Als een kind gezond ter wereld komt, beschikt het over een aangeboren dosis creativiteit. Dat is nodig om te kunnen overleven, te ontdekken en te leren. Maar het kan zijn dat het kind op een bepaald moment in zijn leven wordt geremd in zijn creativiteit. Misschien willen zijn ouders of leraren dat het zich aan hun regels houdt en netjes binnen de bestaande kaders blijft. Binnen de lijntjes kleuren. Netjes in de rij lopen. “Een stoel heeft vier poten.” “Doe nou maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.”

Ik heb zelf meer dan genoeg van dit soort opmerkingen te verduren gekregen. Soms waren de opmerkingen terecht, bijvoorbeeld wanneer mijn eigen veiligheid in het geding was. Maar vaker was het de onzekerheid van mijn ouders, of een bepaald ideaalbeeld dat onderwijzers voor zichzelf hadden en waaraan vervolgens de hele wereld – en ik dus ook – moest voldoen.

Veel mensen zijn gedurende hun leven het contact met hun eigen creativiteit in meer of mindere mate kwijtgeraakt. De opmerkingen en correcties van de opvoeders hebben zich als overtuigingen in hun hoofd vastgezet, waardoor men ze nu voor waar aanneemt.

Het goede nieuws is: Het zijn maar overtuigingen! De creativiteit is er nog steeds!

Van alle manieren om de creativiteit opnieuw te laten stromen is biodanza er één.

Tijdens deze workshop werden we uitgedaagd om onze creativiteit in te zetten tijdens het dansen – individueel of in contact met elkaar. En als we soms niet wisten wat we moesten doen of hoe we moesten bewegen, dan konden we altijd gewoon maar beginnen en ons laten leiden door de muziek.

Muziek haalt je uit je hoofd en brengt je bij je gevoel. Hierdoor verdwijnen de belemmerende overtuigingen naar de achtergrond en komt de creativiteit vanzelf boven borrelen. En als je eenmaal in beweging bent, gaat elke volgende beweging bovendien steeds gemakkelijker.

Doen is kunnen. Het begint allemaal bij de eerste stap.

Innerlijke vrede

Deze week hebben we bij de tantratraining enkele mooie oefeningen gedaan. Ik wil er graag twee uitlichten die indruk op me hebben gemaakt en waaruit voor mij blijkt dat alles met elkaar verbonden is.

Bij de eerste van deze twee mochten we in tweetallen aan de slag. De opdracht luidde: Vraag de ander “Vertel me wat je verlangen is”. Luister daarbij aandachtig, maar reageer op geen enkele manier.

Ik maakte contact met een vrouw die ik graag wilde leren en vroeg haar: “Wil je me vertellen wat je verlangen is”. Ze begon te vertellen en ik luisterde en observeerde. Gaf non-verbale feedback door af en toe te knikken, vooral om haar aan te moedigen om door te praten. Want acht minuten over je verlangens praten zonder stil te vallen valt nog niet mee. Door naar haar te luisteren werd ik deelgenoot van haar leven. Uit haar verhaal leerde ik dat we sommige verlangens delen. Dat ze misschien wel universeel zijn.

Daarna was het mijn beurt. Ik vertelde haar mijn verlangens en was enkele keren verbaasd om mezelf dingen te horen zeggen die ik nooit eerder zo duidelijk als een verlangen had gezien. Om enkele voorbeelden te geven: Het verlangen om volledig vrij te zijn van de ballast van mijn vorige relatie, het verlangen hard te schreeuwen zonder pijn, het verlangen om piano te spelen zonder mijn vader te horen zeggen dat het toch niks wordt, het verlangen naar een lange warme zomer, het verlangen naar het volledig ervaren van liefde of “dicht bij God” te zijn…

Wat me opviel, was dat ik wel behoefte had aan feedback op wat ik vertelde. Ik kon zien en voelen dat deze vrouw aandachtig luisterde. Maar ik kon me ook situaties voorstellen dat ik niet tevreden of zelfs boos zou worden als er zo weinig werd gereageerd. Iets om verder te onderzoeken dus.

Hierna gingen we in een individuele geleide meditatie. Het eerste deel was activerend. We werden uitgenodigd om contact te maken tussen liefde en lust. Tussen hart en geslacht. Er ontstond een aangenaam, bijna extatisch gevoel. Het tweede deel van de meditatie was juist rustgevend en verstillend… En ineens was daar mooi visioen. Een gevoel van eenheid en heelheid. Een gevoel van absolute liefde! Een prachtig, vredig en ontroerend moment…