Geluk is een kwestie van betekenis

Wat is geluk?

De één wordt gelukkig als hij de hoofdprijs wint in de loterij. De ander wordt gelukkig als ze een nieuwe baan heeft gevonden. Weer een ander voelt intens geluk bij de geboorte van haar kind. Ook kleinere gebeurtenissen kunnen leiden tot het ervaren van een gevoel van geluk, zoals de eerste krokussen die hun knoppen openen, de geur van versgebakken brood bij de bakker, of de spontane gedachte aan een geliefde…

Maar… een bepaalde gebeurtenis of gedachte kan bij de één een gevoel van geluk oproepen, terwijl dezelfde gebeurtenis of gedachte bij een ander juist het tegengestelde gevoel oproept. Als jij de postcodeloterij wint, wordt je buurman misschien wel jaloers en ongelukkig omdat hij geen lot had gekocht.

Ook kan eenzelfde gebeurtenis bij dezelfde persoon de ene keer leiden tot geluk en de andere keer tot een miserabel gevoel. De gedachte aan dezelfde geliefde kan je verdrietig en eenzaam maken als deze geliefde er net met een ander vandoor is gegaan…

Hoewel externe gebeurtenissen en spontane gedachten dus de aanleiding kunnen zijn voor het ervaren van geluk, schuilt het geheim van gelukkig zijn voornamelijk in onze interne belevingswereld: Geluk is een gemoedstoestand, een “staat van zijn”.

Hoofd of hart?

  • “Geluk wordt bepaald door de manier waarop je betekenis geeft en speelt zich dus af in je hoofd.”
  • “Geluk voel je in je hart en in je buik.”
  • “Geluk wordt in de hersenen geproduceerd door endorfines.”

Elk van deze uitspraken is waar…

Externe gebeurtenissen worden door de hersenen gefilterd. De hersenen laten informatie weg, ze vervormen en ze generaliseren. Uiteindelijk wordt er een interne voorstelling gemaakt van de gebeurtenis. Al deze interne voorstellingen tezamen vormen een “kaart van de werkelijkheid”.

Maar is jouw kaart gelijk aan de werkelijkheid? Nee, de kaart is alleen voor jou waar en bepaalt hoe jij betekenis geeft. En dat bepaalt weer je stemmingen en je gedrag, en heeft zelfs invloed op je fysieke toestand. En via zogeheten feedbacklussen wordt de informatie over je fysieke toestand en je stemming teruggekoppeld naar de hersenen.

Omdat de processen in de hersenen en in de rest van het lichaam nauw met elkaar verweven zijn, is misschien niet altijd duidelijk wat er eerder was: Het blije gevoel in je hart of de stemming in je hoofd. Wat wel duidelijk is, is dat jouw manier van betekenis geven sterk van invloed is op hoe je informatie filtert, bij het vormen van de kaart, en later op de aansturing van je stemming en je gedrag. Jouw manier van betekenis geven bepaalt dus (mede) hoe gelukkig je je voelt.

Veranderen

Als iemand vaker of langduriger gelukkig wil zijn dan nu het geval is, of als die persoon duurzaam gelukkig wil zijn, zal er iets moeten veranderen.

Veel mensen zoeken de oplossing buiten zichzelf. Ze proberen bijvoorbeeld meer geluksmomenten te vinden, geluk te “kopen” door zichzelf te verwennen met een paar nieuwe schoenen of een doos chocolade, of geluk af te dwingen door een wens de kosmos in te sturen. Dat laatste lijkt misschien spiritueel, maar gaat volgens mij nog steeds over het consumeren van geluk. Als het geluksmoment weer voorbij is, komt de onvrede en het verlangen naar een volgend geluksmoment net zo snel weer terug. Je wordt als het ware afhankelijk van je externe (bron van) geluk.

Echt geluk zit vanbinnen. Als je blijvend gelukkig wilt zijn, dan zul je je manier van betekenis geven moeten transformeren. Veroorzaakt die file vooral irritatie, of gebruik je de extra reistijd om een audioboek te luisteren? Als je een doel niet haalt, zie je dit dan als mislukking, of als nuttige feedback om het een volgende keer anders te doen? Als je een moeilijke opdracht te doen krijgt, zie je dit dan als een straf, of als een kans om een nieuwe vaardigheid te ontwikkelen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *