Sjamanistische Dood, level 1

Vorig jaar, tijdens het Eigentijds Festival, werd mijn aandacht getrokken door een workshop genaamd “De Sjamanistische Dood, level 1”. De dood, dat klonk spannend, en ook wel enigszins alarmerend… In de omschrijving, in het programmaboek, las ik: “Krachtig transformatieritueel om je leven te veranderen en/of te verdiepen.”

Om verschillende redenen wilde ik dit ritueel ook ondergaan. Ik was nieuwsgierig en wilde weten hoe ik dit ritueel kon relateren aan andere transformatieprocessen, zoals ik die kende uit bijvoorbeeld NLP en de neuro-semantiek. Ik vond het spannend om een spirituele wereld in te gaan die me volkomen onbekend was, anders dan bijvoorbeeld die van het christendom en het boeddhisme. Maar bovenal wilde ik “veranderen”…

In vroeger tijden werd het ritueel gebruikt om een leerling-sjamaan in te wijden. De sjamaan moest vrij zijn van alles wat hem in zijn werk zou kunnen beperken. Hij moest dus zijn belemmerende overtuigingen loslaten, niet onzeker of hoogmoedig zijn, niet bang zijn en geen verwachtingen hebben. Ook moest hij familie- en vriendschapsbanden verbreken, als deze hem bij zijn werk konden hinderen.

Tijdens het ritueel, waarbij ik als deelnemer geheel onder een deken lag, werd getrommeld en gezongen. In de volledige duisternis werd ik meegenomen op een trip, waarbij verschillende totemdieren verschenen en delen van mijn lichaam weg vraten. Elk lichaamsdeel stond daarbij tevens  symbool voor iets anders. Zo stonden de hersenen onder andere voor niet dienende, negatieve gedachten, de ogen voor verkeerde zienswijzen of het lopen met oogkleppen op, het hart voor liefdesverdriet en teleurstellingen, etc.

Ik had besloten me volledig over te geven aan het ritueel. Hierdoor is het een zeer intense ervaring geworden, waarbij ik mijn tranen de vrije loop heb gelaten… Op een bepaald moment was er niet meer van mij over dan een skelet. Dat was het meest bevrijdende moment dat ik tot dan toe had meegemaakt: Er was niets meer, ik kon niets meer en hoefde dus ook niets meer. Geen verantwoordelijkheden, geen verplichtingen. Heerlijk!

Daarna volgde nog een mooi inzicht. Als ik mij van mijn skelet kon verplaatsen in de waarnemer van dat skelet, wie was ik dan werkelijk?

Loslaten en lichtheid

In een ver verleden dacht ik: Als ooit sterf, dan ben ik overal van af, dan stopt het lijden en dan krijg ik een mooi plekje in de hemel. Daarna heb ik in enkele jaren tijd een compleet veranderingsproces ondergaan en verdween het lijden vanzelf…

Toch bleef het idee van een ultiem licht en zorgeloos leven me trekken. Dat was de reden dat ik er uiteindelijk voor koos om te gaan opruimen. Letterlijk opruimen, in huis en in ons (te kleine) schuurtje, en ook in meer overdrachtelijke zin: Ik wilde gewicht verliezen, oude patronen achterlaten, relaties die alleen maar energie kosten verbreken, oude pijn en verdriet loslaten…

Ik wilde lichtheid in al zijn facetten. Als je lang en ver wilt reizen neem je geen overbodige ballast mee.

Geluk is een kwestie van betekenis

Wat is geluk?

De één wordt gelukkig als hij de hoofdprijs wint in de loterij. De ander wordt gelukkig als ze een nieuwe baan heeft gevonden. Weer een ander voelt intens geluk bij de geboorte van haar kind. Ook kleinere gebeurtenissen kunnen leiden tot het ervaren van een gevoel van geluk, zoals de eerste krokussen die hun knoppen openen, de geur van versgebakken brood bij de bakker, of de spontane gedachte aan een geliefde…

Maar… een bepaalde gebeurtenis of gedachte kan bij de één een gevoel van geluk oproepen, terwijl dezelfde gebeurtenis of gedachte bij een ander juist het tegengestelde gevoel oproept. Als jij de postcodeloterij wint, wordt je buurman misschien wel jaloers en ongelukkig omdat hij geen lot had gekocht.

Ook kan eenzelfde gebeurtenis bij dezelfde persoon de ene keer leiden tot geluk en de andere keer tot een miserabel gevoel. De gedachte aan dezelfde geliefde kan je verdrietig en eenzaam maken als deze geliefde er net met een ander vandoor is gegaan…

Hoewel externe gebeurtenissen en spontane gedachten dus de aanleiding kunnen zijn voor het ervaren van geluk, schuilt het geheim van gelukkig zijn voornamelijk in onze interne belevingswereld: Geluk is een gemoedstoestand, een “staat van zijn”.

Hoofd of hart?

  • “Geluk wordt bepaald door de manier waarop je betekenis geeft en speelt zich dus af in je hoofd.”
  • “Geluk voel je in je hart en in je buik.”
  • “Geluk wordt in de hersenen geproduceerd door endorfines.”

Elk van deze uitspraken is waar…

Externe gebeurtenissen worden door de hersenen gefilterd. De hersenen laten informatie weg, ze vervormen en ze generaliseren. Uiteindelijk wordt er een interne voorstelling gemaakt van de gebeurtenis. Al deze interne voorstellingen tezamen vormen een “kaart van de werkelijkheid”.

Maar is jouw kaart gelijk aan de werkelijkheid? Nee, de kaart is alleen voor jou waar en bepaalt hoe jij betekenis geeft. En dat bepaalt weer je stemmingen en je gedrag, en heeft zelfs invloed op je fysieke toestand. En via zogeheten feedbacklussen wordt de informatie over je fysieke toestand en je stemming teruggekoppeld naar de hersenen.

Omdat de processen in de hersenen en in de rest van het lichaam nauw met elkaar verweven zijn, is misschien niet altijd duidelijk wat er eerder was: Het blije gevoel in je hart of de stemming in je hoofd. Wat wel duidelijk is, is dat jouw manier van betekenis geven sterk van invloed is op hoe je informatie filtert, bij het vormen van de kaart, en later op de aansturing van je stemming en je gedrag. Jouw manier van betekenis geven bepaalt dus (mede) hoe gelukkig je je voelt.

Veranderen

Als iemand vaker of langduriger gelukkig wil zijn dan nu het geval is, of als die persoon duurzaam gelukkig wil zijn, zal er iets moeten veranderen.

Veel mensen zoeken de oplossing buiten zichzelf. Ze proberen bijvoorbeeld meer geluksmomenten te vinden, geluk te “kopen” door zichzelf te verwennen met een paar nieuwe schoenen of een doos chocolade, of geluk af te dwingen door een wens de kosmos in te sturen. Dat laatste lijkt misschien spiritueel, maar gaat volgens mij nog steeds over het consumeren van geluk. Als het geluksmoment weer voorbij is, komt de onvrede en het verlangen naar een volgend geluksmoment net zo snel weer terug. Je wordt als het ware afhankelijk van je externe (bron van) geluk.

Echt geluk zit vanbinnen. Als je blijvend gelukkig wilt zijn, dan zul je je manier van betekenis geven moeten transformeren. Veroorzaakt die file vooral irritatie, of gebruik je de extra reistijd om een audioboek te luisteren? Als je een doel niet haalt, zie je dit dan als mislukking, of als nuttige feedback om het een volgende keer anders te doen? Als je een moeilijke opdracht te doen krijgt, zie je dit dan als een straf, of als een kans om een nieuwe vaardigheid te ontwikkelen?